Botoks

Botoks, tüm dünyada amaç ve sonuçları öğrenildikçe kullanımı artan, en kolay ve en hızlı kırışıklık yok etme yöntemi olarak biliniyor. Kısa bir zaman öncesine kadar pek çok nörolojik hastalığın tedavisinde kullanılan botoks, son yıllarda estetik amacıyla yoğun bir şekilde kullanılıyor.

Botoks nedir?

Latince adı Clostridium botulinum olan bakterinin salgıladığı toksinin, laboratuar koşullarında işlenerek insan için tedavi edici hale getirilmiş şekline botoks diyoruz. Botoks'un aslını bilmeyen bir kişinin, medya aracılığıyla botoksun yılan zehri olduğuna dair yanlış bilgi vermesinden dolayı, bir çok kişi botoks'un yılan zehri olduğunu zannediyor. Botoks, aslında bir bakteri toksinidir, yılan zehri ile de hiçbir ilgisi de yoktur.

Botoks bakteri toksini ise bir insanı zehirleyebilir mi? Botoks'un bir toksin olduğu doğrudur.Toksin olmasını bir kenara bırakın, bizim tedavi için kullandığımız ve tedavilerde bize yarar sağlayan ilaçların hepsinin, yüksek dozlarda alındığında zehirleyici etkileri zaten vardır. Bu, herkesçe bilinen bir gerçektir. Peki bir ilaç, yüksek dozlarda alındığında zehirleyici etkisi oluyor diye normal dozlarda kullanımından vaz mı geçmemiz gerek? Ya da hasta bu kullanımı red mi etmeli? Elbette hayır. Bir ilaç doğru bir şekilde kullanılırsa yarar verir, yanlış kullanılırsa zarar verir. Bu basit kural, hemen hemen her ilaç için geçerlidir. Botoks içinde aynı. Normal bir şekilde kullanıldığı takdirde hiçbir toksik etkisi olmayan bir maddedir. Bu nedenle, adının toksin olmasından dolayı sizde herhangi bir çekince oluşturmasın, zehirleyici bir etkisi olacağına dair bir endişe olmaksızın gönül rahatlığıyla uygulanabilir.

Botoks'un etki mekanizması

Tüm vücudumuz beyin tarafından kontrol edilir. Herhangi bir hareketi yapmak istediğimizde beyinden çıkan hareket komutlar, sinirler aracılığıyla kaslara iletir ve sinir tarafından uyarılan kas da harekete geçer. Yine ter bezleri de sinir sisteminden çıkan komutlarla çalışır. Botoks, sinir uçlarında iletişimi sağlayan moleküllerin salgılanmasını durdurarak, sinirlerin, çalıştırdığı organlar ile arasındaki iletişimi keser. Bu durumda beyinden gelen komutlar sinirlerin çalıştırdığı organlara yani kaslara ya da ter bezlerine ulaşamaz ve o organın, yani kas ya da ter bezlerinin çalışması engellenmiş olur.

Botoks'un kullanım alanları

Tıpta bir çok alanda, botoks'tan, bu etki mekanizması sayesinde yararlanılır. Felç hastalarında kas kasılmalarını önlemede, tik dediğimiz farkında olmadan yapılan mimik hareketlerinin tedavisinde ve şaşılığın düzeltilmesinde kullanılır. Estetik cerrahlar ise çoğu zaman mimik kaslarının hareketlerine bağlı olarak belirginleşen dinamik yüz çizgilerinin belirginliğini yok etmek için, aşırı terlemeyi azaltmak için ve kas gerginliğine bağlı oluşan migren ağrılarını tedavi etmek için botoks kullanır.

Botoks mimik çizgilerini nasıl azaltır?

Yüzdeki mimik kaslarının yıllarca hareket etmesi sonucunda, üzerindeki deride de katlanmaya bağlı oluşan çizgiler yerleşik hale gelir. Bu çizgiler, kas hareketlerinden kaynaklandığı için bunlara dinamik çizgiler adını veriyoruz. Örneğin alındaki yatay çizgiler, kaşlar arasındaki dikey çizgiler, göz kenarlarındaki kaz ayağı dediğimiz çizgiler ve ağız çevresindeki dikey çizgiler dinamik çizgilerdir. Yüzün üst kısmındaki alın bölgesindeki dinamik çizgiler yaşlı, yıpranmış bir görünüm, iki kaş arasındaki çizgiler ise çatık kaşlı, kızgın bir bakış ifadesi verir, yüzdeki mimik kaslarının hareketleri botoks uygulandığında zayıflar, hatta kas bir süreliğine hiç çalışmaz. Kasların hareketlerindeki zayıflamadan dolayı üzerindeki derideki kas hareketleri ile ortaya çıkan çizgilenmeler de yavaş yavaş silinir. Sonuç olarak kızgın, yaşlı, bezgin gibi görünen yüz ifadesi de giderek daha genç, daha canlı bir ifade kazanır.

Botoks ve aşırı terleme tedavisi

Botoks, ter bezlerine de uygulanabilir. Bu şekilde ter bezleri ile onları çalıştıran sinir uçları arasındaki iletişim kesilir. Böylece ter bezlerinin aşırı çalışması engellenmiş olur. Çoğu kişi özellikle koltuk altı terlemesinden dolayı büyük rahatsızlık duyar. Özellikle yaz aylarında herkeste koltuk altı terlemesi olur. Bu durum hem kişinin kendisini hem de çevresini kötü bir ter kokusu ile rahatsız eder. Botoks koltuk altı terlemeleri için uygulanacaksa yaz öncesi özellikle mayıs ayı en uygun aydır. Mayıs ayında koltuk altı botoks enjeksiyonu yaptıran bir kişi bütün yazı terleme ve ter kokusu problemi olmadan geçiriyor. Diğer taraftan bazı kişilerde mevsimle ilişkisi olmaksızın avuç içleri ve ayak tabanları da çok yoğun terleyebilir. Aşırı terlemeden dolayı şikayeti olan ve durumu sosyal ve psikolojik bir problem haline getiren kişilerde botoks uygulaması ile oldukça başarılı sonuçlar alınır. Yapılan bu enjeksiyon terlemeyi azaltıyor ve buna bağlı oluşan ter kokusu şikayetini de ortadan kaldırıyor.

Botoks ve migren tedavisi

Botoks'un migren üzerine etkisi yakın zamana kadar bilinmiyordu. Migren hastası olup da, yüz bölgesindeki kırışıklıkların düzeltilmesi için botoks enjeksiyonu uygulanan hastalarda botoks enjeksiyonu uygulamasının ardından migren ataklarının düzeldiğinin fark edilmesiyle bu tedavi tesadüfen keşfedilmiş oldu. Migren ağrılarının büyük bir kısmının altta yatan nedeni baş bölgesindeki kasların gerginliğidir. Migrende ağrı ataklarına neden olan kasların gerginliği ortadan kaldırılırsa yani kaslar gevşetilirse, migren ağrılarına neden olan faktör de ortadan kaldırılmış olur. Migren tedavisinde bir çok ağrı dindirici ilaç kullanılıyor. Ancak botoks'un en büyük avantajı, botox ağrıyı dindirmiyor, ağrının ortaya çıkmasını engelliyor. Migren hastalarının %80-90'ı botoks'tan yarar görüyor. Botoks'un migren tedavisindeki etkisi yaklaşık 4 ay sürüyor. Yani bir botoks uygulamasından sonra 7-10 gün içinde etkisi başlıyor ve 4 ay boyunca ağrısız bir dönem yaşıyorsunuz. Etkisi 4. ayın sonunda geçmeye başladığında tekrar yeni bir uygulama yapılması gerekiyor.

Botoks enjeksiyonu uygulaması nasıl yapılıyor?

Botoks bir ilaç enjeksiyonu şeklinde uygulanır. Ağrılı bir işlem değildir. Çok ince uçlu bir iğneyle enjeksiyon yapılır. Enjeksiyon yapıldığı anda iğne batmasına bağlı olarak hafif bir acı hissedebilirsiniz, tek hissedeceğiniz acı sadece bundan ibarettir. Botoks, migren tedavisi uygulanacaksa, gerginliğe neden olan kasların içine, kırışıklıkların düzeltilmesi isteniyorsa kırışıklığa neden olan kasların içine, terleme tedavisi uygulanacaksa, terleme şikayeti olan bölgede derinin altına yapılması gerekir. Toplamda 5-10 dakikalık bir işlem. İşlemi uyguladıktan sonra sakınmanız ya da dikkat etmeniz gereken hiçbir şey yok, normal hayatınızı kaldığınız yerden itibaren aynen sürdürebilirsiniz.

Botoks'un etki süresi

Botoks'un etkisi enjeksiyon uygulamasından 1 hafta sonra yeterli seviyeye gelir, etki her geçen gün giderek artar ve 1 ay sonunda yerleşik hal alır. 2-3 ay kadar bu seviyede kalır ve sonra yavaş yavaş azalmaya başlar, 5-6 ay sonra etkisi tamamen kaybolur. Tekrar eden enjeksiyonlarda etki süresi daha uzun olur. Botoks'un etkisi geçtiğinde hiçbir sakıncası olmaksızın tekrar tekrar uygulanabilir.

Botoks fiyatları

Şu bir gerçek ki, botoks, pahalı bir ilaçtır. Botoks, serum fizyolojik ile sulandırarak enjekte edilir. Ticari çıkarlarını ön planda tutan kişi ya da kurumlar, botoksu normalden daha fazla sulandırıyorlar, insanların düşük botoks fiyatlarının cazibesine kapılışlarından yararlanarak aynı şişedeki ilacı daha çok sayıda kişiye uygulamayı bir ticari politika olarak benimsiyorlar. Botoks fiyatları göz önüne alınırsa, normalin yarısı ya da üçte biri fiyatına botoks uygulayanların, bundan nasıl zarar etmediğinin hatta kar ettiğinin tek bir açıklaması var, o da botoksu normalden fazla sulandırarak herkese daha düşük dozda uygulamalarıdır. Düşük doz uygulandığında botoksun etkisinin zayıf olacağı ya da etki süresinin kısa olacağı ise ayrı bir konudur. Botoks fiyatları bu nedenle oldukça değişkendir. Her hastanın kendi iradesi ile tedavisini yaptıracağı doktoru seçme özgürlüğü olduğundan dolayı, bu konunun takdirini hastanın kendisine bırakılır.

Botoks'un yan etkisi var mı?

Botoks'un sağlık açısından hiçbir yan etkisi yoktur. Uygulama anında hafif bir şişlik, kızarıklık, belki anlık morarma olabilir. Bunların hepsi geçici olan şeyler ve ciddiye almaya gerek yoktur. Gerçek anlamda ise olumsuz hiçbir yanı yoktur. Ancak, gebelik ve emzirme dönemlerinde botoks uygulamaları konusunda kesin bilgiler olmadığı için hamile ve lohusalarda uygulanması doğru değildir.